12 lipca 2026
Planowanie Budżetu

Polacy pracują na emeryturze. Lęk o budżet zmienia plany

42% Polaków planuje pracować po osiągnięciu wieku emerytalnego. Główną przyczyną są obawy o wystarczające oszczędności i spadek stopy życiowej.

Redakcja · 12 lipca 2026
Positive senior businessman in formal suit and eyeglasses holding money in hands while sitting at table near laptop and looking at camera
Fot. Andrea Piacquadio / Pexels · Pexels License

Polacy pragną wcześniejszej emerytury, ale finansowe obawy zmuszają ich do przedłużenia pracy zawodowej — wynika z najnowszych badań aktywności zawodowej społeczeństwa.

Rozbieżność między marzeniami a rzeczywistością staje się coraz bardziej widoczna. Choć ponad 50% pracowników w Polsce deklaruje chęć opuszczenia rynku pracy przed ustawowym wiekiem emerytalnym, rzeczywiste plany wyglądają zupełnie inaczej. Średni preferowany wiek zakończenia aktywności zawodowej wynosi 58,6 roku — prawie siedem lat wcześniej niż obowiązujący wiek emerytalny (60 lat dla kobiet, 65 dla mężczyzn). Jednak faktycznie pracownicy szacują moment pobrania pierwszego świadczenia dopiero w okolicach 63. roku życia, a najszersza grupa ankietowanych prognozuje pracę aż do 65 lat.

Polska anomalia: prawie 42% pracuje mimo uprawnień emerytalnych

Dane pokazują dramatyczną skalę problemu. Dokładnie 42,1% mieszkańców Polski planuje kontynuować pobyt na rynku pracy pomimo nabycia uprawnień do pełnego wypoczynku. To wynik drastycznie przewyższający wskaźniki z reszty Europy — poza polskimi granicami identyczne zamiary zgłasza zaledwie 27% obywateli. Polska wyróżnia się negatywnie na tle kontynentu, zajmując pierwsze miejsce w kategorii pracowników, którzy będą zmuszeni dorabiać na emeryturze.

ParametrPolskaŚrednia europejskaRóżnica
Chęć odejścia przed wiekiem emerytalnym50%brak danych
Planowana praca na emeryturze42,1%27%+15,1 pkt. proc.
Średni preferowany wiek odejścia58,6 rokubrak danych
Obawy o niewystarczające oszczędności62%poniżej 62%wyżej niż średnia

Co to oznacza dla budżetu domowego? Emerytura przestaje być końcem pracy i staje się jedynie fazą wymagającą poszukiwania nowych źródeł zarobku. Specjaliści mocno akcentują fakt całkowitej zmiany postrzegania terminu pobierania świadczeń — data ta nie wyznacza już definitywnego pożegnania z biurem, lecz stanowi wyłącznie następną fazę zarabiania pieniędzy.

Lęk przed ubóstwem na starość: 62% Polaków boi się o budżet

Głównym motywatorem do utrzymania stałego źródła dochodów są wyłącznie uwarunkowania ekonomiczne oraz obawa o domowy budżet. Ponad 62% rodaków boi się niewystarczającej puli oszczędności na poczet planowanego odpoczynku. Taki poziom społecznego lęku zdecydowanie przekracza średnią wyliczoną dla pozostałych państw europejskich.

Przyczyny tego strachu są konkretne: gigantyczna drożyzna, wątpliwości wokół ostatecznych stawek z ZUS oraz panika przed drastycznym spadkiem stopy życiowej zmuszają rzesze obywateli do odsuwania w czasie momentu definitywnej rezygnacji z etatu. Rzeczywistość zmusza starsze pokolenie do poszukiwania opcji kontynuowania dotychczasowej współpracy, nierzadko decydując się wyłącznie na ułamek etatu — pracę na część czasu.

Brak wsparcia pracodawców: tylko 33% dostrzega przygotowanie do emerytury

Omawiane analizy jednoznacznie dowodzą, że zatrudnieni nagminnie zostają bez jakiejkolwiek merytorycznej pomocy ze strony swoich przełożonych. Zaledwie nieco powyżej 33% ankietowanych dostrzega próby łagodnego przygotowania ich do opuszczenia firmy. Tylko marginalnie wyższy odsetek chwali szefostwo za racjonalne dopasowywanie codziennych zadań do możliwości fizycznych seniora.

Brak wsparcia ze strony pracodawcy oznacza, że pracownicy sami muszą planować swoją przyszłość finansową. Nie otrzymują informacji o możliwościach elastycznego zatrudnienia, redukcji godzin pracy czy stopniowego przejścia na emeryturę. Taka sytuacja pogłębia niepewność i zmusza pracowników do samodzielnego szukania rozwiązań.

Zmiana paradygmatu: emerytura to już nie koniec pracy

Znawcy rynku wyciągają bezlitosne wnioski, wskazując na błyskawiczne starzenie się populacji oraz stopniowe zanikanie bariery pomiędzy etatami a czasem wypoczynku. Pełen relaks na starość przestał być normą, a stał się jedynie fazą wymuszającą poszukiwanie nowych źródeł zarobku.

To zmiana fundamentalna w postrzeganiu emerytury. Jeszcze kilkanaście lat temu emerytura oznaczała koniec zawodowej kariery. Dziś dla coraz większej części społeczeństwa to zaledwie zmiana charakteru pracy — z pełnoetatowej na część czasu, z pracownika na freelancera, lub z jednego pracodawcy na kilku. Ta transformacja jest wymuszana przede wszystkim obawami finansowymi, a nie chęcią dalszej aktywności zawodowej.

Dla osób planujących budżet domowy oznacza to konieczność przygotowania się na scenariusz, w którym emerytura nie będzie stanowić pełnego dochodu na utrzymanie. Warto już teraz myśleć o dodatkowych źródłach zarobku, rozwijaniu umiejętności, które będą przydatne w pracy na część czasu, oraz budowaniu oszczędności na wypadek, gdyby praca nie była możliwa.

Najczęstsze pytania

Dlaczego Polacy pracują po osiągnięciu wieku emerytalnego?

Główną przyczyną są obawy o budżet domowy i niewystarczające oszczędności. 62% Polaków boi się drastycznego spadku stopy życiowej na emeryturze, a rosnące koszty życia zmuszają ich do szukania dodatkowych źródeł dochodów.

W jakim wieku Polacy chcą przejść na emeryturę?

Średnio w wieku 58,6 roku — to prawie 7 lat przed ustawowym wiekiem emerytalnym (60 lat dla kobiet, 65 dla mężczyzn). Jednak rzeczywistość zmusza większość do pracy znacznie dłużej.

Jaki procent Polaków planuje pracować po emeryturze?

Dokładnie 42,1% zatrudnionych w Polsce deklaruje chęć kontynuowania pracy pomimo nabycia uprawnień do pełnego wypoczynku — to znacznie więcej niż w innych krajach europejskich.

Czy pracodawcy przygotowują pracowników do emerytury?

Nie — tylko nieco powyżej 33% ankietowanych dostrzega próby łagodnego przygotowania do opuszczenia firmy. Pracownicy pozostają praktycznie bez merytorycznej pomocy ze strony przełożonych.

Jaka jest średnia europejska dotycząca pracy na emeryturze?

W pozostałych krajach europejskich pracę po osiągnięciu uprawnień emerytalnych planuje zaledwie niespełna 27% obywateli — prawie połowę mniej niż w Polsce.

Na podstawie: Radio ESKA. Tekst opracowany redakcyjnie.