Polacy obawiają się geopolityki, ale pozostają optymistami finansowo

Trzy czwarte Polaków obawia się, że geopolityka negatywnie wpłynie na ich finanse osobiste — to najwyższy odsetek wśród pięciu badanych krajów europejskich (Irlandia, Włochy, Niemcy, Polska i Wielka Brytania). Badanie przeprowadzone na zlecenie CRIF przez Opinium Research w marcu i kwietniu 2026 roku ujawnia głębokie obawy Polaków dotyczące bezpieczeństwa finansowego, ale jednocześnie wykazuje zaskakujący optymizm wobec własnej sytuacji ekonomicznej.

Geopolityka i wojna w Ukrainie — główne źródło obaw finansowych

Wojenna sytuacja na wschodzie Europy bezpośrednio wpływa na nastroje finansowe Polaków. Aż 76% respondentów z Polski uważa, że geopolityka negatywnie wpłynie na ich finanse osobiste. Dla porównania, średnia wśród badanych krajów Europy Zachodniej jest znacznie niższa — obawy przed skutkami wojny w Ukrainie są o 10 punktów procentowych wyższe w Polsce niż u konsumentów z Niemiec, Włoch czy Irlandii.

Jest to naturalne — wojna toczy się tuż za wschodnią granicą Polski. Sytuacja na Bliskim Wschodzie budzi mniejsze obawy: Polacy oceniają jej wpływ na finanse tylko nieco powyżej średniej europejskiej, z różnicą zaledwie 3 punktów procentowych.

Inflacja i rosnące koszty życia — drugie w kolejności zagrożenie

Obok geopolityki, znaczące obawy budzi inflacja i rosnące koszty życia. O wzrost cen martwi się 48% ankietowanych Polaków. To naturalna konsekwencja doświadczeń z ostatnich lat, kiedy ceny energii, żywności i usług wzrosły znacząco. Presja finansowa pozostaje rzeczywista, choć — jak pokazują dalsze dane — Polacy nie są jej całkowicie przytłoczeni.

Cyberprzestępczość i oszustwa finansowe — rosnące zagrożenie

Jednym z największych zagrożeń dla bezpieczeństwa finansowego Polaków jest działalność hakerów i oszustów internetowych. Aż 71% respondentów z Polski uznaje oszustwa finansowe i cyberprzestępczość za coraz większe zmartwienie.

Przestępcy internetowi działają coraz bardziej zaawansowanie i agresywnie. Dlatego Kamil Gosławski z CRIF Polska zaleca szczególną ostrożność: zawsze dokładnie weryfikować nadawcę maila, SMS’a lub rozmówcę proszącego o dane osobowe, numer karty kredytowej czy dane dostępowe do konta lub aplikacji mobilnej.

Zagrożenia cyberprzestrzeni — perspektywa europejska

Polacy są najbardziej w Europie zaniepokojeni skalą cyberzagrożeń na poziomie całego kontynentu:

Zagrożenie	Polacy	Średnia europejska
Europa bardziej narażona na ataki finansowe niż rok temu	73%	63%
Rosnące ryzyko dla Polski	67%	brak danych
Ataki pochodzące z zagranicy	68%	brak danych
Oszustwa przy użyciu sztucznej inteligencji	68%	brak danych

Dwie trzecie badanych (68%) obawia się ataków pochodzących z zagranicy, a taki sam odsetek wskazuje na zagrożenie wynikające z wykorzystania sztucznej inteligencji do tworzenia nowych form oszustw. To pokazuje, że Polacy są świadomi nowoczesnych zagrożeń i rozumieją, że tradycyjne metody oszustw są coraz rzadsze.

Mimo obaw — Polacy pozostają optymistami finansowymi

Co zaskakuje — mimo wszystkich obaw, Polacy podchodzą optymistycznie do swojej sytuacji finansowej. Pogorszenia finansów w ciągu najbliższych 12 miesięcy obawia się jedynie 24% respondentów. Dla porównania, średnia ze wszystkich badanych państw wynosi 27%. To oznacza, że Polacy są bardziej pewni siebie finansowo niż przeciętny Europejczyk.

Jeszcze bardziej optymistyczne są dane dotyczące końca miesiąca: tylko 23% Polaków spodziewa się, że pod koniec miesiąca zostanie im mniej pieniędzy. To wyraźnie poniżej średniej europejskiej wynoszącej 35%. Oznacza to, że większość Polaków czuje się finansowo bezpieczna w perspektywie krótkoterminowej.

Plany wydatkowe Polaków

Polacy, częściej niż obywatele innych badanych państw, deklarowali, że planują zwiększać swoje wydatki w ciągu najbliższego roku. Aż 17% Polaków ma takie plany, wobec 12% średniej europejskiej. To sugeruje, że Polacy nie tylko czują się finansowo bezpieczni, ale również są skłonni inwestować w lepszą jakość życia.

Jak Polacy radzą sobie z presją finansową

Chociaż większość Polaków nie odczuwa znacznej presji finansowej, ci, którzy się z nią borykają, stosują konkretne strategie:

• Szukanie rabatów i promocji (20%) — najpopularniejsza strategia, pokazująca, że Polacy są świadomi możliwości oszczędzania
• Zmniejszanie wysokości odkładanych pieniędzy (19%) — rezygnacja z oszczędzania na rzecz bieżących wydatków
• Naruszanie oszczędności (18%) — sięganie po zaoszczędzone pieniądze na codzienne wydatki

Co czwarty polski konsument (26%) uważa, że nie odczuł zwiększonej presji finansowej w ostatnich 12 miesiącach — to najwyższy odsetek wśród badanych krajów. To pozytywny sygnał, że polska gospodarka domowa radzi sobie lepiej niż w innych krajach europejskich.

Zaufanie do sektora finansowego

Polacy wykazują również duże zaufanie do sektora finansowego. Niemal dwie trzecie ankietowanych (64%) uważa, że usługi finansowe istotnie wspierają wzrost gospodarczy Polski. Podobny odsetek (67%) uważa, że Europa powinna dysponować własną, niezależną siecią dostawców usług finansowych i być mniej uzależniona od podmiotów spoza kontynentu.

Ponadto 53% respondentów jest zdania, że instytucje finansowe mają obowiązek oferować przystępne cenowo produkty w trudniejszych czasach. To pokazuje, że Polacy oczekują od branży finansowej nie tylko profesjonalizmu, ale również społecznej odpowiedzialności.

Co to oznacza dla polskich konsumentów

Badanie CRIF ujawnia ciekawy paradoks: Polacy są głęboko zaniepokojeni zagrożeniami zewnętrznymi (geopolityka, cyberprzestępczość, inflacja), ale jednocześnie pozostają optymistami w kwestii własnych finansów. Ta dualność sugeruje, że Polacy rozumieją zagrożenia globalne, ale wierzą w swoją zdolność do adaptacji i zarządzania budżetem domowym.

Dla praktykujących oszczędzanie i planujących budżet Polaków oznacza to jasne przesłanie: warto być czujnym wobec zagrożeń (szczególnie cyberprzestępczości), ale nie powinno się popadać w pesymizm. Strategie takie jak szukanie promocji, kontrolowanie wydatków i utrzymywanie poduszki finansowej mogą być skuteczne w czasach niepewności.

Badanie przeprowadzono na próbie 5 tys. konsumentów w pięciu europejskich krajach w dniach 20 marca – 9 kwietnia 2026 roku, a drugie badanie obejmujące 500 osób podejmujących decyzje biznesowe przeprowadzono w dniach 20 marca – 7 kwietnia 2026 roku.