Polacy wydają na dzieci, ale nie oszczędzają na ich przyszłość

Polacy chętnie wydają pieniądze na bieżące potrzeby swoich dzieci, ale paradoksalnie — zaledwie 7% rodziców systematycznie oszczędza na ich przyszłość. To główny wniosek z badania przeprowadzonego przez BIG InfoMonitor w lutym 2026 na grupie ponad tysiąca respondentów, który ujawnia głęboką przepaść między gotowością do wydawania a rzeczywistym planowaniem finansowym na długoterminowe cele.

Wydatki bieżące dominują nad przyszłością

Polska rodzina stoi przed codziennymi wyzwaniami finansowymi, które pochłaniają uwagę i zasoby. Wysokie koszty utrzymania gospodarstwa domowego stanowią główny powód napięć finansowych — aż 31% respondentów wskazało ten czynnik jako źródło sporów. W tym kontekście wydatki na dzieci, choć oczywisty obowiązek, zajmują stosunkowo mniejsze miejsce w hierarchii konfliktów (6%). Jednak brak oszczędności jako taki jest źródłem napięć dla 16% gospodarstw — co sugeruje, że problem nie leży tylko w wydatkach na dzieci, ale w ogólnej niezdolności do akumulacji kapitału.

Sytuacja wskazuje na szerszy problem: rodzice postrzegają wydawanie na dzieci jako natychmiastowy obowiązek, podczas gdy oszczędzanie na ich przyszłość — edukację, mieszkanie, start w dorosłe życie — traktują jako opcjonalne. To podejście, choć zrozumiałe w warunkach napięcia budżetowego, pozostawia dzieci bez poduszki finansowej w momencie, gdy jej będą potrzebować.

Intencje bez planu — główna przeszkoda Polaków

Badanie ujawnia jeszcze jedno zjawisko: ponad 20% Polaków deklaruje chęć zwiększania oszczędności, ale nie posiada konkretnego planu, jak to osiągnąć. To grupa, która ma świadomość problemu, lecz brakuje jej narzędzi lub wiedzy, by go rozwiązać. Jednocześnie 33% Polaków wskazuje budowanie poduszki finansowej jako cel na rok — liczba obiecująca, ale tylko jeśli przełoży się na konkretne działania.

Konkurencyjne priorytety dodatkowo utrudniają oszczędzanie. Dla 17% respondentów wypoczynek ma wyższą rangę niż gromadzenie kapitału, a dla 15% — zdrowie. Choć obie sfery są ważne, pokazuje to, jak łatwo oszczędzanie spada na koniec listy priorytetów, zwłaszcza gdy brakuje formalnego planu.

Alimenty — problem, który pogłębia kryzys finansowy rodzin

Osobnym, ale powiązanym problemem są zaległości alimentacyjne — zjawisko, które bezpośrednio wpływa na możliwość oszczędzania w rodzinach, w których jedno z rodziców nie wywiązuje się z obowiązków. Na koniec lipca 2026 zaległości alimentacyjne wyniosły 16,9 miliarda złotych, a liczba rodziców niepłacących alimentów sięgnęła blisko 280 tysięcy. Średnia zaległość na jednego dłużnika wyniosła 60,4 tysiąca złotych.

Wskaźnik	Wartość
Zaległości alimentacyjne (lipiec 2026)	16,9 mld zł
Liczba rodziców niepłacących alimentów	~280 tys.
Średnia zaległość na dłużnika	60,4 tys. zł
Rodzice oszczędzający systematycznie na przyszłość	7%
Rodzice chcący oszczędzać, ale bez planu	>20%
Cel: budowanie poduszki finansowej na rok	33%

Dla rodzin samotnie wychowujących dzieci problem jest szczególnie dotkliwy. Brak alimentów uniemożliwia nie tylko bieżące wydatki, ale przede wszystkim systematyczne oszczędzanie. Dziecko, które powinno mieć dostęp do kapitału zgromadzonego przez obojga rodziców, pozostaje finansowo zagrożone.

Co to oznacza dla polskich rodzin

Badanie BIG InfoMonitor wskazuje na trzy praktyczne problemy:

1. Luka między świadomością a działaniem — większość Polaków rozumie, że oszczędzanie jest ważne, ale nie podejmuje konkretnych kroków. Rozwiązaniem jest stworzenie automatycznego planu oszczędzania (np. stałego przelewa na rachunek oszczędnościowy zaraz po wypłacie), który nie wymaga codziennych decyzji.

2. Brak priorytetyzacji — gdy budżet jest napięty, oszczędzanie łatwo spada na koniec listy. Warto jednak traktować je jak obowiązkowy rachunek — nie jako „to, co zostanie”, ale jako zaplanowany wydatek.

3. Systemowe zagrożenie dla dzieci — 7% rodziców oszczędzających systematycznie to za mało. Dzieci dorastające w gospodarstwach bez poduszki finansowej mają utrudniony start w dorosłe życie, a problem alimentów pogłębia tę nierówność.

Jak pisze w swoim materiale Ziemia Międzyrzecka, cytując Pawła Szarkowskiego, prezesa BIG InfoMonitor: „Wysoka gotowość do wydawania na dzieci nie przekłada się na gotowość do długoterminowego oszczędzania na ich przyszłość”. To obserwacja, która powinna skłonić rodziców do refleksji i działania.