Polacy a oszczędzanie: 35 proc. rezygnuje z zakupów, bo brakuje pieniędzy

Ponad trzecia część Polaków żyje na krawędzi budżetu, rezygnując regularnie z zakupów i obserwując każdy wydatek — wynika z badania przeprowadzonego przez Santander Consumer Bank na przełomie lipca i sierpnia 2026 roku.

Jak Polacy oceniają swoją sytuację finansową?

Polska społeczność dzieli się wyraźnie na trzy grupy pod względem zdolności do oszczędzania. Największa część — 35 proc. respondentów — musi uważać na każdy wydatek lub regularnie sięga do już zgromadzonych pieniędzy. Przeciwnie, 36 proc. deklaruje posiadanie wolnych środków, które mogą przeznaczyć na cele inne niż bieżące potrzeby. Grupa trzecia, licząca 19 proc., twierdzi, że oszczędzanie nie stanowi dla niej problemu.

Ta polaryzacja jest kluczowa do zrozumienia kondycji finansowej kraju. Oznacza, że dla prawie 70 proc. Polaków pieniądze są zasobem ograniczonym, który wymaga świadomego zarządzania. Jednocześnie ponad trzecia część ma margines do działania — co sugeruje, że problem nie jest jednolity dla całego społeczeństwa.

Rezygnacja z zakupów: jak często się to zdarza?

Finansowe ograniczenia przełożyły się na konkretne zachowania konsumenckie. Według badania, 35 proc. Polaków musiało zrezygnować z planowanych zakupów raz na kilka miesięcy z powodów finansowych. To oznacza, że dla znacznej części społeczeństwa odkładanie marzeń o nowych rzeczach to nie wyjątek, lecz rutyna.

Dodatkowe 24 proc. staje przed takim wyborem rzadziej — raz w roku lub jeszcze mniej często. Jednak 23 proc. respondentów nigdy nie musiało rezygnować z zakupu z braku pieniędzy, co potwierdza, że istnieje grupa gospodarstw domowych, dla których sytuacja finansowa nie stanowi przeszkody w realizacji planów konsumpcyjnych.

Jak Polacy radzą sobie z niespodziewanymi wydatkami?

Nieprzewidziane koszty — awaria samochodu, wizyta u lekarza, naprawa domu — to test wytrzymałości każdego budżetu. Badanie pokazuje, że Polacy mają różne strategie radzenia sobie w takich sytuacjach.

Sposób pokrycia wydatku równego zarobkom miesięcznym	Procent respondentów
Z oszczędności i bieżących pieniędzy	34 proc.
Wyłącznie z oszczędności	33 proc.
Pożyczka od rodziny lub znajomych	14 proc.
Zaciągnięcie pożyczki	10 proc.

Dane pokazują, że 67 proc. Polaków miałoby możliwość sfinansowania wydatku równego miesięcznym zarobkom bez sięgania po pożyczki — połowa z nich dysponowałaby zarówno oszczędnościami, jak i bieżącymi środkami, druga połowa miałaby wystarczające rezerwy. To pozytywny sygnał, choć oznacza też, że dla 33 proc. taki wydatek byłby poważnym wyzwaniem.

Wśród tych, którzy nie mieliby pieniędzy, większość szukałaby wsparcia w rodzinie (14 proc.), a mniejsza grupa zdecydowałaby się na pożyczkę (10 proc.). To pokazuje, że polska sieć wsparcia społecznego wciąż pełni ważną rolę w sytuacjach kryzysowych.

Gdzie Polacy przechowują oszczędności?

Konto oszczędnościowe pozostaje zdecydowanym liderem wśród form gromadzenia pieniędzy — 54 proc. respondentów deklaruje, że tam odkłada środki. To najpopularniejsza forma, która łączy dostępność, bezpieczeństwo (ochrona OFE do 100 tys. zł) i możliwość szybkiego dostępu do pieniędzy w przypadku nagłych potrzeb.

Badanie nie podaje szczegółowych danych na temat innych form oszczędzania (lokaty, obligacje, fundusze, metale szlachetne), co sugeruje, że mogą być znacznie mniej popularne wśród ogółu społeczeństwa.

Jakie są główne przeszkody w oszczędzaniu?

Zrozumienie barier jest kluczowe dla opracowania strategii finansowej. Według materiału RMF24, respondenci wskazali trzy główne problemy:

• Wysokie koszty życia — 31 proc. Polskich gospodarstw domowych boryka się z rosnącymi wydatkami na mieszkanie, jedzenie, energię i transport
• Niespodziewane wydatki — 28 proc. wskazuje, że trudno oszczędzać, gdy pojawiają się nieplanowane koszty
• Zbyt niskie dochody — 25 proc. respondentów uważa, że zarobki nie pozwalają na gromadzenie pieniędzy

Te trzy czynniki odpowiadają za większość trudności finansowych Polaków. Warto zauważyć, że są to problemy strukturalne — nie wynikają z braku dyscypliny, lecz z rzeczywistych ograniczeń ekonomicznych.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli należysz do grupy, która musi pilnować wydatków, badanie pokazuje, że nie jesteś sam — to doświadczenie dzieli z Tobą prawie 70 proc. Polaków. Jednocześnie fakt, że 67 proc. potrafiłoby sfinansować wydatek równy miesięcznym zarobkom, sugeruje, że nawet skromne oszczędzanie ma znaczenie.

Praktyczne wnioski: jeśli Twój dochód to główna przeszkoda, szukaj możliwości wzrostu zarobków. Jeśli problem to niespodziewane wydatki, priorytetem powinno być zbudowanie funduszu awaryjnego — nawet kilka tysięcy złotych na koncie oszczędnościowym da Ci poczucie bezpieczeństwa. Jeśli zaś wysokie koszty życia są barierą, warto przeanalizować budżet i znaleźć obszary, w których można zaoszczędzić — 35 proc. Polaków, którzy rezygnują z zakupów raz na kilka miesięcy, robi to właśnie dlatego, że ma świadomość, gdzie mogą zmniejszyć wydatki.

Badanie przeprowadzono na próbie 1000 dorosłych Polaków metodą CATI (wywiady telefoniczne) w okresie od 23 lipca do 3 sierpnia 2026 roku.