OKI 2027: nowy podatek od aktywów inwestycyjnych — co zmieni się dla Polaków
Osobiste Konta Inwestycyjne wchodzą w życie w 2027 roku z nowym podatkiem od wartości portfela.
Osobiste Konta Inwestycyjne to nowy instrument finansowy, który od 2027 roku będzie dostępny dla Polaków i przyniesie ze sobą zmianę w opodatkowaniu aktywów inwestycyjnych. Ustawa o OKI została już uchwalona przez Sejm, a jej wejście w życie zmieni sposób, w jaki podatek będzie pobierany od portfeli inwestycyjnych.
Co to jest Osobiste Konto Inwestycyjne?
Osobiste Konto Inwestycyjne to wyodrębniony rachunek, na którym można gromadzić różne formy aktywów finansowych. Może to być rachunek papierów wartościowych, rachunek pieniężny, rachunek w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym, zapis w rejestrze funduszu inwestycyjnego lub rachunek w dobrowolnym funduszu emerytalnym. Wszystkie te aktywa znajdują się pod jednym „parasolem” OKI, co ułatwia zarządzanie portfelem inwestycyjnym.
Konto mogą zakładać wyłącznie osoby fizyczne powyżej 18 lat. Każda osoba ma prawo do posiadania jednego konta, choć może zawierać wiele umów z różnymi koordynatorami — bankami, domami maklerskimi, funduszami emerytalnymi, funduszami inwestycyjnymi lub innymi licencjonowanymi podmiotami. Otwarcie i prowadzenie OKI będzie całkowicie bezpłatne.
Nowy system opodatkowania — jak będzie działać?
Od 2027 roku wejdzie w życie nowy mechanizm podatku od wartości aktywów, który zastąpi dotychczasowy system. Podatek będzie liczony od średniorocznej wartości portfela, ale tylko tej części, która przekroczy określone limity zwolnienia.
Limity zwolnienia z podatku
Ustawa przewiduje dwupoziomowy system zwolnień. Aktywa inwestycyjne do wysokości 100 000 zł będą całkowicie zwolnione z podatku. Dodatkowo, aktywa oszczędnościowe do 25 000 zł również nie będą opodatkowane. Oznacza to, że osoby z mniejszymi portfelami mogą w ogóle nie płacić podatku od wartości aktywów.
| Typ aktywów | Limit zwolnienia | Opodatkowanie powyżej limitu |
|---|---|---|
| Aktywa inwestycyjne | 100 000 zł | Tak |
| Aktywa oszczędnościowe | 25 000 zł | Tak |
| Aktywa w walutach obcych | 0 zł | Tak, w całości |
Jak będzie obliczany podatek?
Stawka podatku od wartości aktywów wyniesie 19% stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego, ustalona na dzień 31 października roku poprzedzającego. Minimalna stawka wyniesie 0,1%. Oznacza to, że rzeczywista wysokość podatku będzie zależna od poziomu stóp procentowych w Polsce — im wyższe stopy, tym wyższy podatek.
Dokładna stawka będzie ogłaszana do 30 listopada każdego roku w Monitorze Polskim, co pozwoli inwestorom zaplanować swoje działania na kolejny rok. Podatek będzie liczony od średniorocznej wartości portfela, a nie od wartości szczytowej, co jest korzystniejsze dla osób, których portfel zmienia się w ciągu roku.
Ważne zastrzeżenie: aktywa denominowane w walutach obcych będą podlegać opodatkowaniu w całości, niezależnie od tego, czy przekroczą limit zwolnienia. Osoby inwestujące na rynkach zagranicznych powinny być świadome tego dodatkowego obciążenia podatkowego.
Co to oznacza dla polskich inwestorów?
Polska gospodarka domowa dysponuje ponad 3,9 bilionami złotych w aktywach finansowych (stan na koniec 2025 roku). Stopa oszczędności Polaków wynosi około 9,8% dochodu, co pokazuje, że znaczna część społeczeństwa ma zdywersyfikowane portfele inwestycyjne. Dla tej grupy nowy system OKI i towarzyszący mu podatek będą mieć rzeczywisty wpływ.
Osoby z portfelem poniżej 100 000 zł w aktywach inwestycyjnych nie będą płacić podatku — to korzystna wiadomość dla większości początkujących i średniozaawansowanych inwestorów. Jednak ci, którzy gromadzą większe sumy, powinni już teraz przygotować się na nowy obowiązek podatkowy.
Nowy system oznacza również, że inwestowanie stanie się bardziej przejrzyste i sformalizowane. Zamiast rozproszonych rachunków w różnych instytucjach, inwestorzy będą mieli jedno Osobiste Konto Inwestycyjne, co ułatwi śledzenie portfela i obliczanie podatków. Minister finansów Andrzej Domański potwierdził, że limit zwolnienia na poziomie 100 000 zł dla aktywów inwestycyjnych będzie obowiązywać od początku.
Jak się przygotować na wejście OKI w życie?
Choć ustawa wejdzie w życie dopiero w 2027 roku, warto już teraz przeanalizować swoje aktywa finansowe. Jeśli posiadasz portfel zbliżający się do 100 000 zł, warto rozważyć strategię inwestycyjną, która uwzględni nowy podatek. Osoby z aktywami w walutach obcych powinny szczególnie uważnie przygotować się na pełne opodatkowanie tych pozycji.
Otwarcie Osobistego Konta Inwestycyjnego będzie bezpłatne, a jego prowadzenie nie będzie wiązać się z dodatkowymi opłatami. Warto śledzić komunikaty Ministerstwa Finansów i Monitorów Polskiego, aby być na bieżąco z dokładnymi stawkami podatkowymi, które będą ogłaszane co roku.
Nowy system OKI to krok w kierunku bardziej przejrzystego i sformalizowanego rynku inwestycyjnego w Polsce. Dla inwestorów oznacza to zarówno nowe obowiązki podatkowe, jak i większą jasność w kwestii opodatkowania aktywów finansowych. Przygotowanie się do zmian już teraz pozwoli na bezproblemowe przejście na nowy system w 2027 roku.
Najczęstsze pytania
Jaki jest limit zwolnienia z podatku Belki na OKI?
Do 100 000 zł aktywów inwestycyjnych oraz do 25 000 zł aktywów oszczędnościowych są zwolnione z podatku. Powyżej tych limitów pobierany będzie podatek od średniorocznej wartości portfela.
Ile wynosi stawka podatku od wartości aktywów?
Stawka wynosi 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedzającego, z minimum 0,1%. Dokładna wysokość ogłaszana będzie do 30 listopada w Monitorze Polskim.
Kto może otworzyć Osobiste Konto Inwestycyjne?
OKI mogą zakładać wyłącznie osoby fizyczne powyżej 18 lat. Każda osoba może posiadać jedno konto, ale może mieć wiele umów z różnymi koordynatorami.
Czy otworzenie OKI będzie kosztowało?
Nie, otwarcie i prowadzenie Osobistego Konta Inwestycyjnego jest całkowicie bezpłatne.
Czy aktywa w walutach obcych będą zwolnione z podatku?
Nie, aktywa denominowane w walutach obcych podlegają opodatkowaniu w całości, niezależnie od wysokości.
Na podstawie: Gazeta Wrocławska. Tekst opracowany redakcyjnie.