Oszczędności Polaków: ile odkładają i na co je wydają
Sprawdź, ile Polaków deklaruje oszczędności, jakie mają cele i dlaczego część z nich sięga po odłożone pieniądze. Zobacz dane i praktyczne wnioski dla siebie.
Oszczędzanie w Polsce wygląda na pozór powszechnie, ale dane pokazują, że poduszka finansowa jest wciąż nieliczna. Z badania przeprowadzonego przez BIG InfoMonitor wynika, że oszczędności deklaruje 83% Polaków, lecz większość z nich dysponuje rezerwą najwyżej na trzy miesiące.
Ile Polaków naprawdę ma oszczędności?
Deklaracja posiadania oszczędności nie oznacza, że są one duże. Według danych BIG InfoMonitor 58% badanych ma zgromadzone środki wystarczające maksymalnie na trzy miesiące albo nie ma ich wcale. Tylko 21% respondentów przyznało, że posiada ponad 100 tys. zł.
Warto zwrócić uwagę na dynamikę. Odsetek osób z oszczędnościami powyżej 100 tys. zł wzrósł o 11 punktów procentowych w porównaniu z 2023 rokiem. To sygnał, że część gospodarstw domowych potrafi odkładać mimo presji kosztów, choć nie jest to zjawisko powszechne.
| Wskaźnik | Odsetek badanych |
|---|---|
| Deklarujący posiadanie oszczędności | 83% |
| Systematycznie odkładający pieniądze | 53% |
| Brak oszczędności lub zapas do 3 miesięcy | 58% |
| Oszczędności powyżej 100 tys. zł | 21% |
| Brak potrzeby oszczędzania | 7% |
Dlaczego Polacy odkładają mniej, niż chcieliby?
Najczęstszą przeszkodą są bieżące wydatki. Aż 32% badanych wskazało codzienne koszty życia i rachunki jako główną barierę, a 28% zbyt niskie dochody w zestawieniu z wysokimi cenami. Ten problem narastał w czasie silnej inflacji: średnioroczna inflacja wyniosła 14,4% w 2022 roku i 11,4% w 2023 roku. Dla wielu gospodarstw oznaczało to, że każdy zapas musiał zostać przeznaczony na bieżące potrzeby.
Konsekwencje widać w praktyce. W ciągu sześciu miesięcy od badania po oszczędności sięgnęło 28% respondentów. Najczęściej były to wydatki na usługi medyczne (35%), zakupy spożywcze (30%) i stałe rachunki (29%). Oznacza to, że poduszka finansowa pełni dziś rolę zabezpieczenia codziennego budżetu, a nie wyłącznie rezerwy na nagłe zdarzenia.
Na co Polacy oszczędzają?
Cele oszczędzania zależą od zasobności portfela. W grupie posiadającej ponad 100 tys. zł dominują nieprzewidziane sytuacje (43%). Kolejne miejsca zajmują zabezpieczenie na wypadek utraty dochodu (29%) oraz emerytura (21%).
Taki układ celów pokazuje, że oszczędności pełnią różne funkcje: od bufora na awarie po budowanie kapitału na przyszłość. Osoby z mniejszymi rezerwami najczęściej po prostu nie mają jeszcze nadwyżki, która pozwalałaby myśleć o emeryturze.
Jak zadłużenie wiąże się z brakiem oszczędności?
Przeterminowane zobowiązania w bazach BIG i BIK sięgają 78 mld zł. Dotyczą one ponad 2 mln Polaków, a ponad połowa tej kwoty to zobowiązania pozakredytowe, np. zaległości wobec firm usługowych czy operatorów. Typowe zaległości nie przekraczają 5 tys. zł, co pokazuje, że nawet niewielkie opóźnienia mogą stać się problemem, gdy brakuje rezerwy.
Krok po kroku: jak zbudować minimalną rezerwę
- Policz miesięczne koszty stałe: czynsz, rachunki, raty, ubezpieczenia.
- Odłóż na osobnym koncie kwotę odpowiadającą co najmniej kilku takim miesiącom.
- Ustal stały, nawet niewielki przelew w dniu wypłaty, zanim zaczniesz wydawać.
- Sprawdź, czy wszystkie płatności są regulowane terminowo, zwłaszcza te pozakredytowe.
Co to oznacza dla Ciebie?
Dane pokazują, że deklaracja „mam oszczędności” nie równa się bezpieczeństwu finansowemu. Jeśli Twoja rezerwa mieści się w granicach trzech miesięcy kosztów życia, warto ją stopniowo powiększać, zanim pojawi się nieplanowany wydatek. Przy wysokich kosztach życia nawet mała, ale regularna wpłata daje więcej niż okazjonalne, duże odkładanie. Zwróć też uwagę na terminowość płatności, bo zaległości zebrane w bazach BIG i BIK mogą utrudnić późniejsze korzystanie z kredytów.
Najczęstsze pytania
Ile Polaków deklaruje, że posiada oszczędności?
Według badania BIG InfoMonitor oszczędności deklaruje 83% Polaków. Jednocześnie aż 58% badanych ma ich niewiele, czyli brak albo zapas wystarczający maksymalnie na trzy miesiące.
Dlaczego Polacy sięgają po oszczędności?
Najczęściej przeszkodą w odkładaniu są codzienne wydatki, koszty życia i rachunki, na które wskazało 32% respondentów. Część osób odkłada mniej także z powodu zbyt niskich dochodów i wysokich cen.
Na co Polacy wydają odłożone pieniądze?
Najczęściej z oszczędności płaci się za usługi medyczne (35%), zakupy spożywcze (30%) oraz stałe rachunki (29%).
Jaki cel oszczędzania jest najpopularniejszy wśród zamożniejszych Polaków?
W grupie posiadającej ponad 100 tys. zł najczęściej wskazywanym celem są nieprzewidziane sytuacje, na które wskazało 43% tej grupy.
Ile wynoszą przeterminowane zobowiązania Polaków?
Przeterminowane zobowiązania zapisane w bazach BIG i BIK sięgają 78 mld zł i dotyczą ponad 2 mln Polaków. Ponad połowa tej kwoty przypada na zobowiązania pozakredytowe.
Na podstawie: Next Gazeta.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.